Słownik techniczny

Najważniejsze pojęcia dotyczące płytek ceramicznych.

antypoślizgowość :: Jest to parametr określający pod jakim kątem należy ustawić platformę pomiarową aby człowiek zaczął się po niej zsuwać.; Wyróżnia się dwa rodzaje parametrów:; -norma DIN 51130 dla człowieka w butach o ściśle określonych parametrach:; R9=6-10^o, R10=10-19^o, R11=19-27^o, R12=27-35^o, R13=>35^o
- norma DIN 51097 dla pomieszczeń w których chodzi się boso; A=>12^o, B=>18^o, C=>24^o
antystatyczne płytki :: Specjalny rodzaj płytek przewodzących prąd elektryczny. Stosuje się je w pomieszczeniach z aparaturą badawczą , salach operacyjnych , serwerowniach etc. Do prawidłowego wykonania podłogi antystatycznej niezbędny jest przewodzący klej i fuga oraz taśma miedziana położona pod płytkami w celu zbierania ładunków elektrycznych.
biała pasta:: Określenie rodzaju gliny używanej do wypału glazury i terakoty . Charakteryzuje się mniejszą nasiąkliwością w porównaniu do gliny tradycyjnej (cotto) oraz bardziej stabilnymi wymiarami. Z gliny tego rodzaju produkuje się płytki o większych rozmiarach nawet do 1 m długości i zwykle nieco grubsze ( ok. 10 mm )niż przy płytkach tradycyjnych; Stosowana do płytek z białą polewą ( szkliwem) w płytkach z wyższej półki.
bicottura:: Płytka wykonywana w procesie podwójnego wypalania charakteryzująca się większą twardością od płytek z pojedyńczego wypału.Stosowana na płytki podłogowe.
chemoodporność:: Odpornośc płytek ceramicznych na kontakt z kwasami i zasadami. Parametr ten jest istotny przy układaniu płytek w zakładach przemysłowych, w przemyśle spożywczym , chemicznym,żywieniowym, basenach. Najlepszą chemoodpornością charakteryzuje się gres porcelanowy barwiony w masie. Dokładniejsze dane mośna znaleźć w normach.
czerep:: Spodnia część płytki ceramicznej wykonnanej z materiałów gliniastych ( dotyczy glazury i terakoty) . Termin stosowany przy płytkach szkliwionych.
dylatacja:: Przerwa pomiędzy płytkami (konstrukcją) w celu kompensacji naprężeń mechanicznych lub termicznych w podłożu.; wyróżniamy :; -dylatacje konstrukcyjne biegnące przez cały przekrój pionowy konstrukcji lub płyty stropowej stosowane w celu kompensacji przemieszczeń konstrukcji obiektu.; -dylatacje powierzchniowe o głębokości równej grubości płytki ceramicznej stosowane w celu kompensacji naprężeń w podłożu oraz kompensacji naprężeń termicznych co jest ważne szczególnie na tarasach , balkonach , dachach ceramicznych etc.; -dylatacje jastrychowe biegnące od stropu poprzez wylewkę jastrychu do górnej powierzchni posadzki. Często stosowane nad ociepleniem stropu oraz przy podłogach pływających.
fazowanie:: Proces szlifowania krawędzi płytki najczęściej pod kątem 45% i głębokości 05-1mm.; stosowany w celu wyrównania krawędzi po cięciu płytki. Często proces fazowania jest połączony z procesem cięcia płytki lub podczas procesu kalibrowania lub polerowania.
fuga:: Inaczej spoina. Wypełnienie pomiędzy płytkami mające na celu kompensację wymiarów oraz naprężeń konstrukcyjnych i termicznych. Wyróżniamy fugi do spoin cienkich 2-5 mm i szerokich 5-20 mm. W zależności od przeznaczenia mogą to być fugi zwykłe ,elastyczne lub z efektem perlenia ( nienasiąkliwe).
fuga cementowa:: Spoina wykonana na bazie cementu z dodatkami koloryzującymi oraz poprawiającymi przyczepność oraz elastyczność.Fugi mogą byś o normalnym czasie wiązania ( 2-3 godziny) lub szybkowiążące (10-20 mim).
fuga epoksydowa:: Spoina na bazie żywic reaktywnych dwu i trójskładnikowa z wypełniaczami poprawiającymi wytrzymałość oraz dodatkami koloryzującymi. Stosowana w przypadku dużych obciążeń chemicznych, przemyśle spożywczym, farmaceutycznym , basenach.; Spoina epoksydowa nie jest odporna na wysoką temperaturę oraz korozję biologiczną.
fuga krzemianowa:: Spoina na bazie krzemianów dwu i trójskładnikowa. stosowana w przypadku dużych obciążeń chemicznych i wysokiej temperatury. Nadaje się szczególnie do zakładów przemysłu spożywczego , basenów zbiorników wody pitnej oraz przy procesach technologicznych wykorzystujących gorącą wodę. Odporna na korozę biologiczną.
glazura:: Rodzaj płytki ceramicznej wykonanej w technologi wypału plastra ceramicznego (czerep) i następnie glazurowanej w oddzielnym procese. Inaczej mówiąc jest to cegła polana politurą. Glazura charakteryzuje się małą odpornością mechaniczną w związku z tym nadaje się wyłącznie do kładzenia na ścianach. Ze względu na dużą nasiąkliwość czerepu nie nadaje się do układania na zewnątrz w miejscach narażonych na zawilgocenie.; Uwaga ! w polskim klimacie nie istnieje glazura mrozoodporna.
gres:: Inaczej Porcelana lub kamionka .Rodzaj płytki ceramicznej powstałej ze stopienia charakteryzującej się małą nasiąkliwością materiałów ilastych kwarcu i topników. Ze względu na technologię wykonania zwane często jako gres porcelanowy lub kamionka. Zaletą gresów jest dobra mrozoodporność podatność na obróbkę mechaniczną, twardość , wytrzymałość na zginanie i duże obciążenie ruchem. Produkuje się gresy o grubościach od 6 mm do 30mm. i wymiarach od 25x25 mm do 600x1200mm.
gres Lappato:: Inaczej porcelana lappato. Gres porcelanowy z powierzchnią polerowaną tarczami osadzonymi elastycznie dającą efekt płytki z połyskiem z nierówną pofalowaną powierzchnią. Efekt możliwy do osiągnięcia w gresach barwionych w masie jedno (full body) i dwuwarstwowych. Ze względu na technologię wykończenia powierzchni nie nadaje się do pomieszczeń o dużym natężeniu ruchem oraz na zewnątrz budynków. Konieczna jest impregnacja gresu przed fugowaniem.
gres polerowany:: Inaczej porcellato levigato. Gres porcelanowy barwiony w masie z powierzchnią szlifowaną na całej płytce do uzyskania połysku. Charaktreryzuje się małym współczynnikiem antypoślizgowości , małą twardością 3-4 w skali Mosa (rysuje się ) oraz podatnością na zabrudzenia. Nie nadaje się na hole wejściowe oraz pomieszczenia o dużym natężeniu ruchu i pomieszczenia podatne na zabrudzenia.Najczęściej klasa ścieralności dla gresu polerowanego wynosi PEI3
gres porcelanowy:: Patrz gres.
gres półpoler :: Gres porcelanowy strukturalny (nierówny i z "wżerami") barwiony w masie z powierzchnią szlifowaną do uzyskania połysku w taki sposób aby wierzchołki nierównej powierzchni płytki były wypolerowane a wgłębienia miały powierzchnię matową. Nadają się na powierzchnie o małym natężeniu ruchu i na ściany. Często efekt stosowany w płytkach gresowych imitujących trawertyn oraz łupany piaskowiec.
gres satynowany:: Gres porcelanowy barwiony w masie z powierzchnią szlifowaną na całej płytce do uzyskania półmatu. Charaktreryzuje się małym współczynnikiem antypoślizgowości , małą twardością 3-4 w skali Mosa (rysuje się ) oraz podatnością na zabrudzenia. Nie nadaje się na hole wejściowe oraz pomieszczenia o dużym natężeniu ruchu i pomieszczenia podatne na zabrudzenia.
gres smaltowany: Inaczej Porcellanato smaltato .Gres porcelanowy w wykonaną powierzchną szkliwioną w końcowym procesie wypału płytki poprzez krótkotrwałe zwiększenie temperatury. Charakteryzuje się dużą twardością , odpornością na zabrudzenia i ścieranie. Stosunkowo mało odporny na uderzenia ( odpryski szkliwa odsłaniają rdzeń płytki wykonany z materiału różniącego się kolorem i strukturą od warstwy szkliwionej. Bardzo dobry materiał na pomieszczenia o średnim natężeniu ruchem. Są również produkowane płytki szkliwione o zwiększonej antypoślizgowości oraz do zastosowania w pomieszczeniach o dużym natężeniu ruchu.
gres szkliwiony: Gres porcelanowy w wykonaną powierzchnią szkliwioną w oddzielnym procesie szkliwienia wypalonej wcześnie płytki gresowej. Charakteryzuje się dużą twardością , odpornością na zabrudzenia i ścieranie. Stosunkowo mało odporny na uderzenia ( odpryski szkliwa odsłaniają rdzeń płytki wykonany z materiału różniącego się kolorem i strukturą od warstwy szkliwionej. Bardzo dobry materiał na pomieszczenia o średnim natężeniu ruchem.Są również produkowane płytki szkliwione o zwiększonej antypoślizgowości oraz do zastosowania w pomieszczeniach o dużym natężeniu ruchu.
gres szkliwiony (impregnowany) wgłębnie: Gres porcelanowy w wykonaną powierzchnią szkliwioną w oddzielnym procesie szkliwienia wypalonej wcześnie płytki gresowej. Charakteryzuje się dużą twardością , odpornością na zabrudzenia i ścieranie. Stosunkowo odporny na uderzenia ( rdzeń płytki wykonany z materiału różniącego się kolorem i strukturą od warstwy szkliwionej lecz warstwa wierzchnia zwykle ma ok. 1 mm grubości co znacznie podnosi jej trwałośc. Bardzo dobry materiał na pomieszczenia o dużym natężeniu ruchem. Są również produkowane płytki szkliwione o zwiększonej antypoślizgowości oraz do zastosowania w pomieszczeniach o dużym natężeniu ruchu o grubości 12 i 15 mm.
grubość płytek: Parametr mający zasadnicze znaczenie dla wytrzymałości płytki gresowej. Obecnie produkowane są płytki :; 6 -7,5mm -płytki ścienne i na podłogi nieobciążone ruchem (pom techniczne w mieszkaniach).; 7,5-10 mm- płytki podłogowe do wszystkich zastosowań przy normalnym obciążeniu podłoża.; 10-15 mm - płytki podłogowe do zastosowania w pomieszczeniach o dużym obciążeniu .; 15-30 mm - płytki do zastosowania w zakładach przemysłowych o bardzo dużym obciążeniu.
kaliber: Jest to wartość mówiąca o rzeczywistym rozmiarze płytki. Kaliber może być wyrażony liczbą ( 1,2,3..); albo literą ( A,B,C...) . Każda fabryka ma swój indywidualny system oznaczania który często jest nadrukowany na paczkach z płytkami.; Jeden kaliber zwykle obejmuje przedział +-0,5 mm.; Uwaga ! nie należy kupować płytek z fabryk które nie posiadają kalibracji ,ponieważ rozmiary płytek mogą się różnić przy płytkach 300x300 nawet do 5 mm.; Uwaga ! nie należy kupować płytek polerowanych i matowych na jedno pomieszczenie gdy płytki bądą układane razem. Zwykle wymiar płytek polerowanych jest mniejszy o ok. 3-5 mm ze względu na proces produkcyjny.
kalibrowanie: Proces technologiczny ( rectifficato) polegający na mechanicznym frezowaniu krawędzi płytek na określony wymiar w celu ułożenia płytek z różnych partii , kolorów , serii , producentów , wielkości w jednym miejscu w formie wzoru lub w celu zachowania modułu z istniejącą podłogą.
monocottura: Płytki cearmiczne wykonane w technologii pojedyńczego wypału.
monokaliber: Płytki ceramiczne w której wszystkie płytki z danej serii bez względu na rodzaj powierzchni są kalibrowane na jeden rozmiar w celu możliwości ich wspólnego położenia.
mrozoodpornośc: Jest to parametr określający odporność płytek ceramicznych na temperatury ujemne.; W Polsce reguluje to norma PN-EN 202 a doświadczenie wskazuje ,że w naszym klimacie jako płytki mrozoodporne należy przyjąć płytki o nasiąkliwości poniżej 0,5% czyli gresy porcelanowe.; Uwaga ! stosowanie glazury i terakoty włoskiej lub hiszpańskiej oznaczonej jako mrozoodporna w naszym klimacie jest obarczone dużym ryzykiem.
odcień: Płytki ceramiczne nawet pochodzące z tej samej partii różnią się odcieniami. Każdy szanujący się producent podaje na opakowaniu odcień płytki aby (przynajmniej teoretycznie) była możliwość dokupienia w późniejszym terminie płytki o tym samum odcieniu.
P.E.I: Klasyfikacja płytek szkliwionych ze względu na zastosowanie :; P.E.I 1- ściany , podłogi bardzo mało obciążone ruchem; P.E.I 2- podłogi mało obciążone łazienki , pomieszczenia rzadko używane; P.E.I 3- podłogi w domach do pomieszczeń o srednim obciążeniu; P.E.I 4 -podłogi w domach oraz do pomieszczeń o małym i średnim obciążeniu ruchem w obiektach użyteczności publicznej.; P.E.I 5- Podłogi w obiektach o dużym obciążeniu ruchem.
płytki ceramiczne antypoślizgowe: Płytki ceramiczne których parametr R jest większy od 9.; Uwaga! płytka o antypoślizgowości R9 nie jest płytką antypoślizgową.
płytki ceramiczne basenowe: Płytki basenowe to specjalny rodzaj płytek ceramicznych charakteryzujących się niską nasiąkliwością . W komplecie znajdują się elementy ceramiczne (przelewy, kratki ściekowe rynny etc.) jak również płytki o podwyższonym współczynniku antypoślizgowości .; Płytki basenowe produkowane są najczęściej w formatach 120x240 oraz 100x200 i wymiary pochodne.
płytki ceramiczne ciągnione: Są to płytki ceramiczne produkowane (kształtowane) w procesie ciągnienia. W ten sposób produkowane są elementy o skomplikowanych kształtach (listwu dekoracyjne , kapinosy , kształtki schodowe i basenowe ) . Wadą płytek ciągnionych jest duży rozrzut wymiarowy oraz mała wytrzymałość.
płytki ceramiczne glazurowane: Są to płytki ceramiczne powlekane szkliwem ( glazura , terakota , gresy ). Zaletą jest duża różnorodnosć wzorów i kolorów a wadą mała wytrzymałóść mechaniczna oraz mała odporność na ścieranie ( czym ciemniejsza płytka tym mniejsza odporność )
płytki ceramiczne kalibrowane: Płytki ceramiczne fabrycznie kalibrowane w celu zachowania modularności ułożenia całej serii.
płytki ceramiczne modułowe: Rodzina płytek ceramicznych modułowych może być wykonana na dwa sposoby:; -produkcja wszystkich formatów niezależnie a następnie kalibracja na wymiary modułowe.; -produkcja największej płytki a nastepnie cięcie jej na wymagane wymiary
płytki ceramiczne nieglazurowane: Są to płytki typu gres barwiony w masie jedno i dwuwarstwowy , klinkier , płytki typu cotto.
płytki ceramiczne podłogowe: Są to płytki mające dużą odporność mechaniczą na ścieranie , zginanie , uderzenia.; Do płytek podłogowych zaliczamy terakotę, klinkier ,gres porcelanowy.
płytki ceramiczne prasowane: Są to płytki ceramiczne formowane w procerie prasowania . Charakteryzują się większą wytrzymałością mechaniczną od płytek ciągnionych, większą stabilnością kształtów oraz mniejszą nasiąkliwiścią. Wadą jest trudność wykonania płytek o skomplikowanych kształtach.
płytki ceramiczne ścienne: Są to płytki typu glazura . Jako płytki ścienne mogą być wykorzystane wszustkie płytki podłogowe.
rysunek płytki ceramicznej: Terminem tym określany jest rodzaj wykończenia wierzchniej strony płytki:; - gładka świecąca; - gładka półmat; - gładka mat; - strukturalna; - trawiona; - wyciskana
terakota: Płytka ceramiczna podłogowa szkliwiona.
terakota mrozoodporna: W polskim klimacie nie istnieje
tolerancja: Odchyłka od wymiaru nominalnego ( patrz kaliber )
UPEC: Normy francuskie odnoszące się do klasyfikacji płytek ze względu na zastosowanie.
wymiar nominalny: Wymiar katalogowy ( teoretyczny płytki ).Przy odczytywaniu wymiaru nominalnego należy zwrócić szczególną uwagę czy jest to wymiar płytki czy jest to wymiar płytki z fugą.; Przykładowo płytka o wymiarze nominalnym 300x300 mm z fabryki CERDISA ( pomijając kalibrację) będzie miała wymiar 300x300mm a płytki Agrob Buchtal 297x297mm.; Ma to duże znaczenie przy układaniu modularnym oraz uwzględnianiu ubytków co ma w ostatecznym wyniku wpływ na cenę końcową
wymiar rzeczywisty: Jest to rzeczywisty wymiar płytki najczęściej różnyod wymiaru nominalnego
zasyp pojedyńczy: Jest to technologia wykonania gresów wykonanych w jednym cyklu prasowania. Płytka wykonana w technologii pojedyńczego zasypu jest w swojej masie jednorodna.
zasyp podwójny: Jest to technologia wykonania gresów składających się z dwóch rożnych warstw. Ma to podwójne zastosowanie: oszczędność drogiego surowca (dolna warstwa tańsza górna droższa) lub uzydkanie optycznej głębi struktury płytki przy umiejętnym zmieszaniu warstw co jest szczególnie widoczne przy gresach polerowanych.